Kıymetli Yücebelenliler; Allah'ın selamı,rahmeti ve bereketi üzerinize olsun! Evvaela mübarek Ramazan ayının tüm İslam alemi için hayırlara vesile olması temennisi ile sözlerime başlamak istiyorum. Söz verdiğimiz gibi inşaallah bu yazıda beslenmenin temel ilkeleri üzerinde duracağız.

Öncelikle diyet kavramını net olarak açıklamak istiyorum.Çünkü konu içinde fazlaca kullanacağımız bu kelimenin gerçekte ne ifade ettiği,bizim ne anlamda kullandığımız çok önemli.Diyet;ingilizce bir kelime olup manası yiyecek demektir.Ancak biz diyeti bu manadan ziyade beslenme biçimi gibi anlıyoruz ve bu manada kullanıyoruz.Yani bizim esasen bugün diyet olarak nitelendirdiğimiz şey dengeli beslenme biçimi demektir.

Bu ön bilgiyi verdikten sonra beslenmenin ana unsuru olan besinler hakkında bilgi vermek gerekiyor.Besinler 2 ana gruba ayrılmaktadır:

1)Kalorik Besinler;-Protein -Yağ -Karbonhidrat(şeker)
2)Kalori dışı gıdalar;-Vitaminler -Mineraller -Su ve Güneş İnsanın beslenmesindeki temel unsur şüphesiz kalorik besinlerdir,ancak kalori dışı gıdalar da vücutta başka birçok önemli oluşun önemli birer parçasıdır,yani enerji vermezler ancak enerji oluşumunu sağlayan reaksiyonların gerçekleşmesinde rol oynarlar. Bilindiği üzere kişinin aldığı besinler içinde en fazla enerji vereni yağlardır.Daha sonra proteinler gelir.Bir molekülünün sindirimi sonucu en az enerji veren besinler ise karbonhidratlardır.Bununla beraber vücüt enerji elde etmek için bu besinleri bu sıra ile kullanmaz.Vücudun günlük enerji ihtiyacının %55'i karbonhidratlardan,kalan %45'i ise proteinle ve yağlardan karşılanır.Burada özellikle yağlar üzerinde birkaç şey söylemek gerekiyor. Yağların temel yapısını yağ asitleri teşkil eder.Bu yağ asitleri de içerdiği çift bağ sayısına göre sınıflandırılır(bu kısımın detayına girmiyorum,çünkü anlaşılması zor).Hasılı bu bağ yapısına göre yağ asitleri isimlendiriliyor.Bu sınıflama içinde bizi en çok ilgilendiren omega 3 ve omega 6 ve omega 9 yağ asitleridir. *Omega 3; - Balık yağı,kabak çekirdeği ve cevizde, *Omega 6; -Mısırözü yağı,ayçiçek,soya ve pamuk yağında, *Omega 9 ise; -Zeytin ve fındık yağında bulunur. Beslenme tarzımız nedeni ile bizler en çok omega 6 yağ asitlerini tüketiyoruz.Ancak uzmanlar sağlıklı beslenmek için daha çok omega 3 yağ asitlerinin tüketilmesi gerektiğini söylemektedirler. Bu konuda söylenmesi gereken en önemli şeylerden biri de kişinin doktor yahut diyetisyen gözetiminde olmadan kendi kendine diyet yapmasının son derece sakıncalı olduğudur. Çünkü çoğu insan yağlı ve şekerli yiyeceklerden kaçınarak kilo vereceğini düşünür.Ancak aksine dengeli bir diyet;%55 karbonhidrat(şeker),%25 protein ve %20 yağ asitleri alınımını öngörür.Bu nedenle şeker ve yağdan kaçarak zayıflarım düşüncesi şu anda tıbben kabul görmeyen bir düşüncedir.Bütün bu bilgileri verdikten sonra meselenin belki de en kıymetli kısmına gelmek istiyorum.Şimdi bizim dinimizin ve tarihimizin ışığından beslenme bahsine neler yansımış;onlara bakacağız ve ilmi gerçeklerle bunların sentezini gerçekleştireceğiz: *Öncelikle bir Hadis-i Şerif; Gaye_İnsan ve Ufuk_Peygamber(s.a.v.) buyuruyorlar: -İnsanoğlu midesinden daha şerli bir kap doldurmamıştır. ****Not:Gaye_İnsan ve Ufuk Peygamber tabiri merhum Necip Fazıl Kısakürek'e aittir. *Bir örnek de 12.yüzyıldaki en önemli Türkçe eserlerden biri olan Yusuf Has Hacip'in yazdığı Kutatgu Bilig'den: -Ademoğlu ne bulursa boğazından bulur,fazla yemek hastalık,hastalık ise ölüme davetiye demektir. *Büyük tıp bilgini İbn_i Sina diyor ki: -Peygamber efendimiz Hz.Muhammed(s.a.v.) tıbbı bir cümle ile özetlemiştir;''Doymadan kalkınız,acıkmadan yemeyiniz'' Değerli Yücebelenliler, Görüyorsunuz ki mübarek dinimiz ve mukaddes tarihimiz her konuda olduğu gibi bu konuda da bize ölçülü olmayı tavsiye etmektedir.Ancak maalesef günümüze kadar hep ilminden ziyade kültürüne(kültürsüzlüğüne) özendiğimiz Avrupa,Rusya ve Amerika bizleri bu konuda da çok etkilemiştir.Esasen onların tarih boyunca çizdiği grafik bugünkü halleri ile daima örtüşmektedir.Yani tıbbi adı obezite olan çok kilo alma hastalığının oralarda çok yüksek oranlarda görülmesi normaldir.Çünkü onlar çatlayana kadar yeyip doyan,sonra gözü doymadığından yediklerini kusup yeni şeyler yemenin peşine düşen Romalıların torunlarıdır.Ama ne hazindir ki bu doymak bilmeyen halleri bize de sirayet etmiş,bizi de 'tüketici toplum' haline getirmiştir.Halbuki bizim ictimai hayatımızdaki en bağlayıcı dayanağımız Yüce Kur'an'da Allah_ü Teala: -''Yiyiniz,içiniz,lakin israf etmeyiniz!Şüphesiz biz israf edenleri sevmeyiz''buyurmaktadır.Tüm bunları ortaya koyduktan sonra geriye tek bir temenni kalıyor: Cenab_ı Hakk bizlere ilmi anlayıp kavrayacakve bunu tarihi ile sentez edip hayatına tatbik edecek irade ve basiret nasib eylesin...

Hepiniz Allah'a emanet olunuz... Mevlüt Keleş

****Not:Gelen yorumlar çerçevesinde belirleyeceğimiz konu ile inşaallah ilerleyen zamanlarda yine yazılarımıza devam edeceğiz.

yucebelen.org