YÜCEBELEN KÖYÜ TARİHİ

Köyümüze Yapılan Baskınlar

 

      Şehitlerimiz, Sürülerin Çalınması ve PKK Terörü (1994)

     1905'te olduğu gibi 1994 yılında da köyümüzün 1000 civarında koyunu kaçırılmıştır. Hacı Enes Eren, Burhan Baytekin ve Sezai Yurt ile çarpıştıktan sonra maalesef sürülerimizi Tunceli Ovacık'a kaçırmışlardır. Bu olayda oradaki çadırlar yakılıp ateşe verilmiştir.

      PKK terörünün ülkemizi tehdit ettiği o dönemde Tunceli ile sınır olmamızdan dolayı çok zorluklar çekilmiştir. Olayların psikolojik boyutundan dolayı köyden çok sayıda göç olmuştur.

     1993 yılındaki diğer bir olayda  ise, Hoşut Hasan Ayaydın ve Talat Eren, sürülerini otlatmak için Eriç Gapırında bulunuyorlardı. Namaza durduklarını gören teröristler Hoşut Hasan'ı şehit etmişlerdir. Talat ise canını zor kurtarmıştır.

     1994 yılında ise köyümüzden 5-6 kişi ava gitmiş,  teröristler tarafından pusuya düşürülmüş ve çıkan çatışma da Osman YURT bir teröristi vurmuş ve kendisi de şehit edilmiştir.

      1998 yılında ise Teröristlerin görüldüğü bir olayda ise yanlışlıkla Bahattin YURT, Ali AYAYDIN ve Ali AŞÇI şehit edilmişlerdir.

     1998 yılındaki bir diğer olayda ise Cellogilden Hasan ÇİÇEKLİYURT koyunları ile köye gelirken Alinin Çayırı Mevkisinde teröristlerce kurulan pusunun içerisinde kalmış, sırtından giren bir kurşun ciğerini delmiş, kendi gayretleri ile köye zor ulaşmış canını zor kurtarmıştır. Erzincan ve İstanbul'da tedavi olduktan sonra normal yaşantısına dönmüştür.

     Vatanını ve Milletini  seven Yücebelen Köyü insanı yaşanan tüm sıkıntılı dönemlerde her zaman Devletinin yanında olduğunu göstermiştir. Vatanseverlik, Yücebelenlilerin içerisine işlemiştir.

 

      Eşkıya Baskını (Nisan 1916)

     Köy erkeklerinin büyük çoğunluğu 1. Cihan Harbinde savaşırken bunu fırsat bilen Tunceli (Dersim) eşkıyaları köyleri talan etmeye başlamışlardır. Yaklaşık 500 kişilik bir eşkıya grubu köyümüzü basmaya karar vermiş ve gece Amucak'ta  kalmışlardır.

     Planlarına göre sabah, köye baskın düzenleyeceklerdir. Eşkıyalar içerisinden Gülüm isimli insaflı bir kişi gece eşkıyalar uyurken köye gelmiş, yarın köye baskın düzenleneceğini haber vermiştir. Bunun üzerine Hudu Çayı üzerindeki Köntür Köprüsü köy halkı tarafından tellenmiş, köyün belli yerlerindeki mevzilere ise köylüler yerleşmiştir. Ekıhıl, Galdikler, Ainin Çayırı ve Moll Hüseyinin Değirmeni hattında pusu kurulmuş.

      Köprünün durumunu gören eşkıyalar çok şaşırmış. Köylülerde önceden kararlaştırıldığı üzere toplu şok ateşi açmaları gerekirken sadece değirmende mevzilenen köylülerimiz ateş açmış. Buna çok kızan Ayangilin Rıfkı'da " İmam Ateş, Hatip Ateş, Vaiz Ateş, Ulan Herkes Ateş! " diye bağırmış diğer köylülerde ateş etmişlerdir.  Köye giremeyeceklerin anlayan eşkıyalar Hışkınot'a çıkmışlar ve köyü yaylım ateşine tutmuşlardır. Bu ateş sonucu meydana gelen mermi izleri bugün bile Köy Camisinin üzerinde görülmektedir.

 

     Kanlı Gasp (1905)

     Tunceli Dersim yönünden köyümüze gelen eşkıyalar, köylünün hayvanlarını (köyün sürüsünü) gasp etmek amaçlı gelmişlerdir.  1905 yılının güz mevsiminde sürü çobanları Sulurun Peg mevkisinde hayvanları otlatırken, sabah namazını kılarken ateş altında kalmışlar, Kırnas Mehmet ve Süleyman Ağa oracıkta şehit düşmüşlerdir. Diğer çobanlar karşılık vermelerine rağmen, sayılarının az olmasından dolayı sürünün büyük bir kısmının kaçırılmasına engel olamamışlardır.

     Eli silah tutanlar, köyden yetişmeye çalışsa da eşkıyaları yakalayamamışlardır.

 

     Köse Paşa Baskını (1700)

     Önceleri gruplar halinde yaşayan Üskübürtlüler eşkıyaların zulmünden kurtulmak için birleşmişler ve silahlanmışlardır. Bu köy kuvvetinden bir süre sonra haber alan devrin padişahı bu kuvvetin padişaha karşı kullanacağını zannedip, Köse Paşa ve askerlerini köye baskına göndermiştir.

     Köy kuşatılmıştır, fakat köyden askere karşı hiçbir direniş olmamıştır. Sonradan bu kuvvetin devlete karşı değil de eşkıyalara karşı toplandığını gören Köse Paşa köylünün niyetini anlamıştır. Köyden ayrılmıştır.

 

 

 

      Yücebelen Tarihi içerisinde ufak çaplı başka baskınlar olmuştur, onları buraya almadık...

Saygılar...

 

   
       Burada bulunan bilgiler Yusuf ODABAŞ'IN  "Bütün Yönleriyle YÜCEBELEN" ve Kadir AŞÇI'NIN "YÜCEBELEN TARİHİ" isimli kitaplarından yararlanılarak hazırlanmıştır. Yazarlar Hakkında bilgi için tıklayınız....
 

 

Yücebelen Köyü, Kemah, Erzincan, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği, Eğitim ve Kültür Derneği, Kale, Gedik, Gapır, Çay, Aileler, Coğrafi Konum, Dernek Başkanları, Telefon Rehberi, Etkinlikler, Nufus, Duyurular, Kemah Siteleri, Yer İsimleri