| |
AĞAÇSARAY KÖYÜ (Pağanik-Pağnik)
Etrafında bol miktarda çam, meşe ve ardıçın bulunduğu
ağacı bol Ağaçsaray, hayli yüksek irtifadan, Başyurt
Tepe’sinin yamacından nazar ediyor alemi. Güneş
karşısındaki Karadağ’ın zirvelerinden tebessüm edip
uyandırıyor ilk ışıklarıyla bu köyü ve günboyu ısıtıyor
da bu köyü aynı zamanda. Aza Bayram DÖNMEZ, eski isminin
köyün bu rakımda kış aylarında sıcak olmasından dolayı
“hamam” manasına gelen Pağanik olduğunu ifade etti.
Kıble istikametindeki Mehmet Komunun Sırt çizgisinden
ufku kaplayan, zirveleri daim karlı Munzur Dağları ise
sınırı olmayan bir tablo manzarası gibi uzayıp gidiyor
bilinmezlere doğru.
Tahrir Defterlerindeki kayıtlara göre, bu köyün 1568 de
30 hane olduğu, buğday, arpa, darı, pamuk, bal ve bostan
ürünlerinin yetiştirildiği ve bunların vergi hasılınında
aynı yıl için 6 000,1591 yılı için 9800 akça olduğu
tesbit edilmiştir.
İlçe merkezine 27 km olan köy bir vakitler 50 haneye
kadar çıksa da, şimdilerde yaz aylarında 40, kışın 15
haneye kadar düştüğü oluyormuş. Vaktinde İstanbul’a
verdiği göçlerle giden köylüleri şimdi 340 haneye
ulaşmış orada. İstanbul’da başkanlığını İrfan BİRDAL’in
yaptığı “Ağaçsaray Köyü Kalkındırma Derneği”ni 1954’de
kurmuşlar.
Köyün altında, Çukurlar ve Kozlar tarlaları, Karşıkoz
Dere’sinin öte yanında Karşı Tarlalar ekilip
biçildikleri o eski günlerin hasretiyle hali ve boş bir
vazıyette duruyordu. Köyün içme suyu Gülan Dağının
dibinden çıkan Hurptik’ten, sulama suları ise Kızıl
Tarlanın Dere ve Bendin Dere’den geliyormuş. Şimdi de
Allon Dere’sinden bunlara takviye bir su daha
getirdiklerini eskinin kıdemli muhtarı Ali BİRDAL
söyledi.
Köyün camisini ilk olarak Kemah Beyleri yaptırmışlar.
Daha sonra 1944 de eski cami ihtiyaca cevap
vermediğinden yenisini inşa etmişler. 1936 da açılan
köyün ilkokulu, 1987 de öğrenci yetersizliğinden dolayı
kapanmış. Eskiden 1500 davarları olduğu vakitlerde Eşme
Yaylasına çıkarlarmış. O günler çok eskilerde kaldığı
için, bu yayladaki buz gibi Dağınpınarının soğuk suyunu
anarken bile Ali Emmi’nin dudakları çatlıyordu. Bu
hasret ve hareretin hatırına, ikram edilen birer bardak
ayranı afiyetle içip, mamur ve bakımlı evleriyle
Ağaçsaray’ı asırlardır bağrında tutan Ağdaş ve Gıznavart
sırtlarına emanet edip, Fukara Yazı’nın Kasım sıcağında
ayrılıyoruz.
Köyün Sınırları: Doğusu: Gülen Çayı, Batısı; Pekeriç,
Gülen Dağı, Kuzeyi; Gülen Çayı, Güneyi; Gedik Ali Deresi
NOT: Dernek Başkanlığına İrfan Birdal 20 mayıs 2000
Tarihinde seçilmiştir. Başarılar diliyoruz.
Mimar Süleyman BİRDAL'a Kemah sayfasına gösterdiği
duyarlılıktan dolayı teşekkür ediyoruz.
|
|
